Faez Ehya

می‌خواهم اینجا خانه مجازی من باشد. هر آنچه در زندگی من مهم است اینجا می‌آورم. اما هیچ چیز مهمتر از عشق نیست. آن‌را در قلبم نگهبانی می‌کنم. فائزاحیا

توسعه پایدار یا کمک به حفظ بقای بشر در کنار حیات دیگر گونه‌ها

توسعه پایدار چیست؟

واژه توسعه پایدار به مفهوم گسترده آن شامل اداره و بهره‌برداری صحیح و کارا از منابع پایه، منابع طبیعی، منابع مالی و نیروی انسانی برای نیل به الگوی مصرف مطلوب همراه با به‌کارگیری امکانات فنی و ساختار تشکیلات مناسب برای رفع نیاز نسل‌های امروز و آینده به‌طور مستمر و قابل رضایت می‌شود.

توجه به مسائل زیست‌محیطی در سطح جهان پس از تشدید فعالیت‌های آلوده‌کننده در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی یعنی حدود ۶۵ سال قبل، آغاز گردید. در سال ۱۹۶۸ میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصمیم به برگزاری اجلاس بین‌المللی محیط‌زیست گرفت و درنتیجه اولین اجلاس جهانی در ژوئن ۱۹۷۲ در استکهلم برگزار شد. حاصل کار اجلاس بیانیه محیط‌زیست انسانی و برنامه عمل شامل ۱۰۶ توصیه‌نامه بود که وابستگی انسان به محیط‌زیست مشکل دهندگی آن را بیان نموده و استفاده منطقی از منابع کاهش آلودگی‌ها، آموزش همگانی، محیط‌زیست، تحقیقات زیست‌محیطی و ایجاد سازمان‌های بین‌المللی زیست‌محیطی را به کشورها توصیه نمود. برنامه محیط‌زیست ملل متحد ایجاد و نام‌گذاری پنجم ژوئن هرسال به‌عنوان روز جهانی محیط‌زیست انجام شد. دستاوردهایی که راهنمای توسعه پایدار هست به شرح زیر هستند:

۱- «بیانیه ریو» یا «منشور زمین» که شامل ۲۷ بند است و اصول اساسی مربوط به حقوق و رفتار کشورها را نسبت به محیط‌زیست و توسعه پایدار را بیان می‌نماید به‌صورت که حیات نسل‌های آتی بشر و سایر موجودات زنده تضمین گردد. «بیانیه ریو» جامع‌تر و فراگیرتر از بیانیه استکهلم و بیانیه محیط انسانی هست.

۲- «کنوانسیون تنوع گونه‌های زیستی» که به تأیید اکثریت کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس رسید و هدف آن حفظ گونه‌های متنوع بیولوژیکی در سطح جهان هست.

۳- «کنوانسیون تغییرات آب‌وهوا» که اهداف و برنامه‌های اجرایی برای حفاظت کره زمین در برابر تغییرات آب‌وهوا ازجمله تولید گازهای گلخانه‌ای و کاهش لایه ازن را مطرح نمود. اولین اجلاس کشورهایی که کنوانسیون را به تصویب مراجع قانون‌گذاری در کشورهای خود رسانده بودند در مارس ۱۹۹۵ در برلین تشکیل گردید.

۴- «اصول جنگل» که به لحاظ نداشتن زمینه کافی به‌صورت کنوانسیون مطرح نشد بلکه به‌صورت اصولی برای حفاظت از جنگل‌ها برای موازنه آب‌وهوایی جهان ارائه گردید.

۵- «دستور کار ۲۱» که به مفهوم دستور کار جهان برای قرن ۲۱ هست. عواملی که در دستور کار ۲۱ به‌عنوان عوامل مؤثر در توسعه پایدار مطرح گردید عبارت‌اند از: اصلاح تجارت بین‌المللی مبتنی بر عدم تبعیض، مبارزه با فقر، تغییر الگوی مصرف، برنامهٔ کنترل جمعیت، حمایت از سلامت انسان، تأمین مسکن مناسب برای انسان، تلفیق امور توسعهٔ محیط‌زیست، حفاظت از اتمسفر، بهره‌برداری مناسب از زمین، مبارزه با نابودی جنگل‌ها، کویرزدایی، توسعهٔ کوهستان‌ها، توسعه کشاورزی پایدار، حفظ تنوع گونه‌های زیستی، بیوتکنولوژی پایدار، حفاظت و مدیریت منابع آب، مدیریت مواد شیمیایی سمی، مدیریت ضایعات خطرناک، مدیریت زباله‌های جامد و خطرناک، مدیریت زباله‌های اتمی.

علاوه بر برنامه‌های فنی، تقویت گروه‌های مهم اجتماعی شامل زنان، جوانان، مردم بومی، سازمان‌های غیردولتی، مقامات محلی، کارگران و کشاورزان نیز از اجزای برنامه جامع توسعه پایدار محسوب گردیده و پیشنهادهایی در این زمینه ارائه‌شده است. با توجه به گسترده بودن برنامه‌های محیط‌زیست و توسعه، شیوه‌های اجرایی برای تحقق اهداف پیش‌بینی گردیده است که شامل منابع مالی، مکانیسم‌های انتقال دانش فنی، همکاری‌های علمی برای توسعه پایدار، آموزش عمومی، ظرفیت‌سازی در کشورها، ایجاد نهادهای بین‌المللی، پیش‌بینی ابزار قانونی و توسعه بانک اطلاعاتی زیست‌محیطی هست.

توسعه پایدار که زیربنای فکری برنامه‌های اجلاس زمین بود، گستردگی امور را در سطح ملی بین‌المللی به‌خوبی نشان داد. این گستردگی شامل امور اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، فنّاورانه و نیاز به تعاملات جوامع در سطح ملی بین‌المللی  می‌شد.

 

تفاوت‌های اساسی رشد و توسعه پایدار

رشد

توسعه پایدار

حصول رشد اقتصادی به هر قیمت تلاش برای توسعه همه‌جانبه در همه ابعاد
رشد پدیده اقتصادی است و دولت‌ها تعریف‌کننده آن می‌باشند توسعه پدیده چندبعدی است که مردم تعریف‌کننده آن می‌باشند
ایجاد سازمان‌های بزرگ و نیرومند برای رشد با محور بودن دولت برنامه‌ریزی نهادی با مراکز متعدد، سازمان‌های مردمی، چهارچوب‌های نظارتی
اندیشه محوری فزاینده رشد: برنامه‌ریزی اندیشه محوری فزاینده توسعه: ارزیابی
نقش دولت: تولیدکننده اصلی، تهیه‌کننده و نظارت‌کننده اصلی نقش دولت: ایجاد چهارچوب‌های قانونی، تواناسازی، محول کننده قدرت، مشوق همکاری‌ها، فعالیت‌های مردم و نهادهای مردمی
هدف حداکثر سازی سود و کارایی اقتصادی است هدف پیشرفت انسانی پایدار است
پایه اصلی فلسفی فردگرایی است پایه اصلی فلسفی مسئولیت جمعی است
انتخاب فنّاوری بدون توجه به محیط‌زیست و در جهت افزایش کارایی صورت می‌گیرد انتخاب فنّاوری با توجه به بوم‌شناختی صورت می‌گیرد
شاخص موفقیت سودآوری و رشد است شاخص موفقیت پایداری است
به منابع طبیعی به‌عنوان یک عامل تولید نگاه می‌شود منابع طبیعی بستر حیات و توسعه است

 

 

استفاده از انرژی خورشیدی در ساعت‌های هوشمند سیتی‌زن

استفاده از انرژی خورشیدی در وسایل پوشیدنی و همراه یکی از به‌صرفه‌ترین راه‌های تولید و نگه داشت انرژی است که راه‌کار مطمئنی در استفاده دائم و بی‌دغدغه از این وسایل را ممکن می‌سازد.

کمپانی ژاپنی Citizen که شهرت زیادی درزمینهٔ تولید ساعت‌های مختلف دارد، درحال‌توسعه ساعتی هوشمند است که باانرژی خورشیدی کار می‌کند و تا پایان سال جاری میلادی به بازار خواهد آمد. سیتی‌زن برنامه دارد تا ۳ هزار واحد از این ساعت‌ها را باقیمت ۸۰ هزار ین (معادل ۷۸۸ دلار) به فروش برساند؛ اما تا به امروز، میزان پیش‌خریدهای آن تا سه برابر از این رقم بیشتر بوده است.

یکی از دلایل استقبال زیاد مخاطبان از ساعت هوشمند سیتی‌زن را می‌توان آن دانست که اکثر ساعت‌های هوشمند امروزی با مشکلی جدی درزمینهٔ عمر باتری مواجه هستند و باید آن‌ها را به‌صورت روزانه شارژ کرد؛ اما سیتی‌زن می‌خواهد در ساعت خود، از پنل‌های خورشیدی استفاده نماید تا خیال کاربران همواره از شارژ بودن دستگاه راحت باشد؛ البته از یاد نبریم که این پنل‌ها معمولاً بیش‌ازاندازه بزرگ هستند و جای دادن آن‌ها در ساعتی کوچک و کاربردی، مهندسی پیشرفته‌ای می‌طلبد.

یکی از اصلی‌ترین ویژگی‌های این ساعت ظرافت بالای به‌کاررفته در طراحی آن است. ضخامت این ساعت تنها ۲٫۹۸ میلی‌متر بوده و مکانیسم موجود در آن نیز فقط ۱ میلی‌متر عمق دارد. جالب است بدانید که این مکانیسم اصلی در این ساعت منحصربه‌فرد تنها از ۸۵ قطعه تشکیل‌شده است. قابلیت بعدی این ساعت استفاده از انرژی خورشیدی به‌عنوان منبع اصلی انرژی ساعت یادشده است.

در حال حاضر مشخص نیست که ساعت هوشمند سیتی‌زن چه ویژگی‌هایی خواهد داشت اما انتظار می‌رود که شاهد ۱۰ قابلیت و آگاه‌سازی مختلف مانند اعلانات مربوط به تماس‌ها، پیامک‌ها، ایمیل‌ها و همگام‌سازی خودکار با مناطق زمانی باشیم. ضمناً هنوز نمی‌دانیم که این ساعت به پنل LCD یا OLED مجهز خواهد و یا از نمایشگر سنتی آنالوگ بهره خواهد برد.

تحلیلگران می‌گویند که ساعت هوشمند سیتی‌زن بسیاری از قابلیت‌های پیشرفته ساعت‌های هوشمند امروزی، مانند پایشگر ضربان قلب و سلامتی و گام شمار را در خود جای نخواهد داد و در عوض، کمپانی ژاپنی صرفاً برنامه دارد تا ساعتی پریمیوم باقابلیت‌های هوشمند ارائه دهد. به بیان واضح‌تر، ساعت سیتی‌زن تفاوت چندانی با ساعت‌های کلاسیک نخواهد داشت و فنّاوری‌های به‌کاررفته در آن صرفاً قابلیت‌هایی ارزش‌افزوده خواهند بود.

طبق گزارش خبرگزاری ژاپنی Nikkei، سیتی‌زن قصد دارد این ساعت هوشمند خورشیدی را تا پایان سال ۲۰۱۶ روانهٔ بازار کند و قابلیت انرژی گرفتن و شارژ شدن آن از طریق نور آفتاب، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها و برگ‌های برندهٔ آن خواهد بود. این قابلیت باعث می‌شود که شما هنگامی‌که در پارک و در حال ورزش هستید، ساعت هوشمندتان هم به‌طور هم‌زمان شارژ شود و دیگر نیازی نباشد که آن را به برق متصل کنید.

البته گویا این ساعت قرار نیست که دارای طراحی مشابهی مانند ساعت‌های هوشمند رایج بازار نظیر محصولات آل جی، سامسونگ و موتورولا باشد. حتی احتمال دارد که سیتی‌زن راضی نشود که به سراغ نمایشگرهای لمسی برود و با طراحی یک ساختار آنالوگ ترکیب‌شده با نمایشگر OLED، همان اصالت طراحی ساعت‌های کلاسیک خود را در اینجا هم حفظ کند.

در حال حاضر نزدیک به سه ماه تا پایان سال جاری میلادی باقی‌مانده است و هنوز هیچ تصویری از ساعت هوشمند سیتی‌زن تا اطلاعاتی درباره تاریخ احتمالی عرضه آن منتشرنشده است. درهرصورت باید دید که ساعت هوشمند جدید سیتی‌زن می‌تواند روند نزولی فروش ساعت‌های این کمپانی در خاک ژاپن را بهبود بخشد یا خیر.

 

بیمار دوری از توام

لرز می‌کنمزینب خاتون faezehya.com
کمی سردرد
و گاهی دل‌پیچه عصیانی
که می‌گویند گرمازدگی‌ست گویا
و من هم می‌گویم آری
ولی در دل نام توست
که دوری تو
و من  تب‌دار
کمی برای من قندِ لب بیار

فائز احیا
۱۳ شهریورماه ۱۳۹۵

معرفی سامانه‌های آب شیرین‌کن خورشیدی و انواع آن

آب مایهٔ حیات است. اهمیت آب در زندگی انسان و تمام موجودات زنده کاملاً مشخص است. در میان آب‌ها، آب آشامیدنی یا به‌اصطلاح، آب شیرین برای انسان بسیار مهم است؛ بنابراین، تبدیل آب‌های شور دریا به آب آشامیدنی در مباحث محیط‌زیست برای ما نیز مهم است.

سامانه‌های آب‌شیرین‌کن ازنظر عملکرد به دودسته تقسیم می‌شوند: مستقیم و غیرمستقیم. درروش مستقیم، فقط از انرژی گرمای خورشید برای شیرین‌سازی آب استفاده می‌شود ولی درروش غیرمستقیم، از الکتریسیته به‌عنوان انرژی کمکی استفاده می‌شود.

البته در ادبیات غرب برای شیرین سازی آب از دو کلمه استفاده می‌شود. آن‌ها روش تقطیر آب که همان روش مستقیم است را distillation گویند و به روش شیرین‌سازی با استفاده از انرژی‌ها دیگر یا همان روش غیرمستقیم، روش شیرین‌سازی یا desalination گویند.

آب‌شیرین‌کن خورشیدی (Solar humidification)‌ یکی از دستگاه‌هایی است که بر پایه استفاده از انرژی خورشیدی به‌صورت پویا ساخته‌شده است. این دستگاه تأمین آب آشامیدنی (که غلظت نمک و مواد مضر سلامتی و بهداشت آن کم باشد) را با استفاده از انرژی اشعه خورشید انجام می‌دهد.

عملکرد سامانه‌های آب‌شیرین‌کن خورشیدی بر پایه دستگاه تصفیه آب خورشیدی (Solar still) است. روش کار به این شرح است سرپوش پلاستیکی با شیشه (با توجه به عبور اشعه خورشید از شیشه و عدم عبور گرما از شیشه) در سطح فوقانی دستگاه نقش جاذب انرژی و تبدیل انرژی تابشی به گرما را در عملکرد سیستم ایفا می‌کند.

آب دریا یا آب‌شور با هدایت الکتریکی بالا (EC) داخل سیستم گرم می‌شود و با بالا رفتن درجه حرارت بخارآب ایجاد می‌شود و ترکیبات بخارآب پس از برخورد به سطح داخلی سرپوش که درجه حرارت آن تا حدی پایین است، شروع به تقطیر می‌کند که با جمع‌آوری این آب مقطر، آب شیرین به دست می‌آید.

سیستم آب‌شیرین‌کن با دستگاه تصفیه آب خورشیدی ازنظر ساختمان به دو روش مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شود. درروش مستقیم فقط از انرژی حرارتی خورشیدی استفاده می‌شود درحالی‌که درروش غیرمستقیم از انرژی برق و انرژی حرارتی خورشید به‌عنوان انرژی کمکی استفاده می‌شود.

سامانه‌های آب‌شیرین‌کن به روش مستقیم

این روند فقط توسط انرژی خورشید صورت می‌گیرد. به روند تولید ابر و باران در طبیعت فکر کنید! خورشید آب را گرم و بخار کرده و در حین بخار سازی، نمک، آلودگی و دیگر مواد اضافه از مولکول‌های آب جدا می‌شوند. با فشار و دمای مناسب، مولکول‌های آب مجدداً شکل می‌گیرند و به روی زمین فرود می‌آیند. مهم نیست شما در کجا دنیا زندگی می‌کنید، در صورت تمیز بودن هوا، اگر قبل از سقوط قطرات باران آن‌ها را جمع‌آوری کنید، برای آشامیدن مناسب می‌باشند. روش تقطیر خورشیدی روش بسیار ساده و کم‌هزینه‌ای است و برای تأمین آب مناطقی با جمعیت بسیار کم، مناسب هست.

این آب‌شیرین‌کن‌ها از قواعد اصلی تبخیر و تقطیر آب استفاده می‌کنند. آب‌شور و غیرقابل آشامیدن وارد تشتک دستگاه می‌شود و سپس توسط تابش نور خورشید گرم و تبخیر می‌شود. همان‌طور که قبلاً نیز ذکر شد، مواد اضافه و حتی برخی از میکروب‌ها حین تبخیر از مولکول‌های آب جداشده و در تشتک باقی می‌مانند. به‌عبارت‌دیگر، مولکول‌های آب عاری از آلودگی به‌صورت بخار، رو به بالا حرکت می‌کنند. ازآنجاکه این سیستم توسط شیشه، پلاستیک یا غیره بسته‌شده است، بخارآب راهی به بیرون از سیستم ندارد و روی سطح سرپوش تقطیر می‌شود. سرپوش مذکور شیب‌دار است و با شیب خود، قطرات آب حاصل از تقطیر را به سمت خروجی سیستم هدایت می‌کند.

سامانه‌های آب شیرین‌کن خورشیدی چیست و انواع آن Puits_Solaire faezehya.com

برای جذب حداکثر انرژی خورشید و کاهش اتلاف حرارتی در آب‌شیرین‌کن‌های خورشیدی باید نکات زیر را مدنظر داشت:

  • سرپوش پلاستیکی یا شیشه‌ای آب‌شیرین‌کن باید نور خورشید را به‌خوبی عبور دهد.
  • از تشکیل بلورهای نمک در دستگاه باید جلوگیری شود.
  • فاصله بین آب‌های تشتک و سرپوش آب‌شیرین‌کن باید به حداقل برسد.
  • تشتک آب‌شور باید تیره‌رنگ باشد تا انرژی خورشید را بهتر جذب کند.
  • آب‌شیرین‌کن نباید با فضای خارج ارتباط داشته باشد و محیط آن باید کاملاً بسته باشد.

آب‌شیرین‌کن غیرمستقیم خورشیدی از سامانه‌های جمع‌آوری انرژی خورشیدی به همراه سامانه‌های آب‌شیرین‌کن معمولی مانند تقطیر فلش چندمرحله‌ای (multi-stage flash distillation)، تبخیر چند اثرِ (multiple effect evaporation)، جداسازی انجمادی (freeze separation) یا اسمز معکوس (reverse osmosis) برای تولید آب شیرین استفاده می‌کند.

معرفی سامانه‌های آب شیرین‌کن خورشیدی و انواع آن mit_solar_powered_desalination_system_ faezehya.com

طبیعت تناوبی نور خورشید و شدت متغیر خود را در طول روز باعث می‌شود که پیش‌بینی کارایی آن دشوار است. البته ترکیب یک سیستم ذخیره‌سازی انرژی حرارتی این مشکل را حل و عملکرد ثابت آن را حتی در ساعات غیر بدون نور خورشید و روزهای ابری تضمین و بازده کلی آن را بهبود می‌بخشد.

همچنین برای اطلاعات بیشتر اینجا را ببنید.